Hızır Reis’e, Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından, “dine hayrı dokunan” manasına gelen “Hayreddin” ismi verildi.
Bugün, büyük Osmanlı Kapdan-ı deryası (amirali) Barbaros Hayreddin Paşa’nın vefat yıl dönümüdür. (4 Temmuz 1546)
Barbaros Hayreddin Paşa 1466’da bir rivayette de 1483 yılında doğdu. Asıl adı Hızır’dı. Din ve devlet yolunda yaptığı büyük işlerden dolayı Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından, dine hayrı dokunan manasına gelen “Hayreddin” ismi verildi. Doğu Akdeniz kıyılarındaki kavimler tarafından “kızıl sakallı” manasına gelmek üzere “Barbarossa” diye tanınmaktadır.
***
Hızır Reis’in; Ceneviz, Fransız, İspanyol ve Venedik gemilerine karşı kazandıkları başarılar, servet, kuvvet ve şöhretlerini artırdı. Mertlik ve ustalığı Cezayir şehrinde bir süre tutunmasına yettiyse de, ileride İspanyollarla Arapların tekrar hücum edeceğini anlayan Hızır Reis, Yavuz Sultan Selim Han’a bir heyet göndererek, topraklarının Osmanlı hâkimiyetine kabulünü diledi. Sultan Selim Han da bu teklifi memuniyetle kabul etmekle kalmadı, ona “Beylerbeyi” payesini verdi. Hızır Reis, 1520’den sonra, bütün Hıristiyanlık dünyasını ürküten fevkalade zaferler kazandı. Akdeniz’deki bütün Türk ve öteki Müslüman denizciler onun emrine girmek için koştular. Kısa zamanda büyük bir donanma kurdu…
Barbaros Hayreddin Paşa, Akdeniz’de çarpışacak düşman kalmayınca, İspanya’da Hıristiyan zülmüne karşı ayaklanan Endülüs Müslümanlarına yardım etti ve binlerce Müslümanı Afrika’ya geçirerek kurtardı.
1533 senesinde Kanuni Sultan Süleyman tarafından İstanbul’a çağrılan Hayreddin Paşa, yerine evlatlığı Hasan Ağayı bırakarak mükemmel bir donanma ile İstanbul’a doğru yola çıktı. Yolda 18 gemilik bir düşman filosunu Mesina açıklarında yaktı. Koron’da bulunan Haçlı donanması Preveze’ye kaçtı. İstanbul’da büyük bir merasimle karşılanan Barbaros, birkaç gün sonra Kanuni Sultan Süleyman tarafından kabul olundu. Merasimle, Cezayir Beylerbeyi payesiyle Kaptan-ı deryalığa tayin edildi…
***
Osmanlı donanmasının parlak zaferleri Venedik’i güç durumda bıraktı. Papa’ya ve diğer Avrupa devletlerine müracaat ederek Haçlı donanması talebinde bulunan Venedik’in isteği kabul edildi. 600 gemilik olan Haçlı donanmasının komutasına meşhur Cenevizli amiral Andrea Doria getirildi.
Barbaros Hayreddin Paşa, bu büyük deniz kuvvetini, 27 Eylül 1538’de Preveze önlerinde 122 kadırga ile karşıladı. Akşama kadar süren tarihin bu en büyük deniz muharebesi sonunda, Haçlı donanması perişan edildi. Andrea Doria savaş alanından kaçabildi… Netice, büyük denizcimizin dediği gibi olmuştu:
“Ne denlü çoğ olursa ördek ü kaz,
Yeter imiş ana bir şâhin-i bâz.”
***
Osmanlı Devletinde 12 sene Kaptan-ı deryalık hizmetinde bulunan Barbaros Hayreddin Paşa, İstanbul’da vefat etti. Beşiktaş’ta deniz kenarındaki türbesine defnedildi. Ruhu şad olsun…